• De beste behandelingen. Bij u in de buurt.

Wetenschappelijk onderzoek

Bij Synaeda wordt regelmatig wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd. In 2015 is er in samenwerking met Brainclinics Nijmegen een onderzoeksafdeling gestart om langdurig onderzoek uit te voeren op het gebied van personalized medicine, met een specialisatie op depressie. Hierbij wordt gebruikgemaakt van het QEEG. Daarnaast worden er ook andere kortdurende onderzoeken uitgevoerd

Kort hersenonderzoek maakt passende behandeling van depressie mogelijk en vergroot snelle kans van slagen


Leeuwarden, 6 september, 2019 – een simpel en kort EEG-onderzoek kan een belangrijk hulpmiddel zijn bij het bepalen van de juiste medicatie bij depressieve klachten, blijkt uit een nieuw onderzoek van Nikita van der Vinne en collega’s in het Journal of Affective Disorders.

Meetbare aanwijzingen als richtingaanwijzer bij behandeling

Normaal gesproken worden patiënten met depressieve klachten behandeld met antidepressiva zoals escitalopram, venlafaxine of sertraline. De behandelend psychiater maakt, bijvoorbeeld op basis van eigen ervaring, de keuze met welk middel de behandeling start. Als er een meetbare aanwijzing (ook wel een biomarker genoemd) zou bestaan waarmee een voorspelling kan worden gedaan die gebaseerd is op feiten over of een middel zal werken of niet, zouden patiënten daar enorm veel voordeel door kunnen krijgen. Het zou er namelijk voor kunnen zorgen dat de eerste behandelpoging meteen werkt in plaats van pas een latere poging. Uit het onderzoek van Nikita van der Vinne blijkt dat zo’n aanwijzing bestaat.

Van der Vinne ontdekte, samen met wetenschappers van Onderzoeksinstituut Brainclinics, Universiteit Twente en uit de VS (Kansas en New York), lichte afwijkingen in de hersenonderzoeken (EEG’s) van een kleine groep depressieve patiënten. Wanneer deze lichte afwijkingen na behandeling niet meer aanwezig waren, bleken deze patiënten 5 keer vaker positief te hebben gereageerd op behandeling met sertraline dan op behandeling met escitalopram of venlafaxine. Dit wekt het vermoeden dat alleen deze groep depressieve patiënten (met deze gemeten afwijking) mogelijk de grootste kans van slagen van de behandeling heeft als zij sertraline krijgen.

Het gebruiken van een EEG als biomarker brengt precisiegeneeskunde dichterbij

Martijn Arns van Brainclinics: “In de psychiatrie wordt vooral gekeken naar gedrag om daarna een ‘biologische’ behandeling zoals medicatie te geven, terwijl het eigenlijk logischer zou zijn om eerst naar de werking van de hersenen te kijken, net zoals hartspecialisten al jaren hartfilmpjes maken voordat ze de behandeling starten.”

De uitkomst van Van der Vinnes onderzoek is een belangrijke stap in de richting van gestratificeerde geneeskunde, hierbij wordt de behandeling gekozen op basis van specifieke kenmerken van kleinere groepen uit de te behandelen groep patiënten. “…omdat we nu een kleinere groep kunnen identificeren binnen het totaal van alle patiënten met depressieve klachten kunnen we die groep nu gerichter gaan behandelen, wat leidt tot een snellere positieve uitkomst bij deze patiënten,” zegt Van der Vinne. Zij en haar collega’s onderzoeken ook andere biomarkers om zo voor meerdere van deze kleine groepen gerichte keuzes voor de behandeling te kunnen maken.

Nikita van der Vinne is op dit moment werkzaam als neuropsycholoog-onderzoeker bij Synaeda Psycho Medisch Centrum in Leeuwarden, waar ze in samenwerking met Onderzoeksinstituut Brainclinics de nieuwste kennis op het gebied van gestratificeerde behandeling van depressie aan het invoeren is in de praktijk, als onderdeel van haar promotieonderzoek aan de Universiteit Twente.

De volledige publicatie (Engels) is hier te vinden: https://brainclinics.com/wp-content/uploads/2019/08/Normalization-of-EEG-in-depression-after-antidepressant-treatment-with-sertraline-A-preliminary-report.pdf

 

QEEG-onderzoek

Eerder wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat er verschillende typen depressie bestaan. Middels het meten van de elektrische hersenactiviteit zijn er factoren gevonden die het effect van de behandeling kunnen voorspellen (succes of geen succes). Elk type depressie reageert namelijk anders op verschillende soorten medicatie en psychologische behandeling. Door meer te leren over de verschillende typen depressies kunnen we middels ‘personalized treatment’ of ‘personalized medicine’ de depressieklachten sneller verminderen of wegnemen. We hopen dit over enige tijd in uw behandeling aan te kunnen bieden als onderdeel van diagnostiek.

Dit onderzoek duurt ongeveer anderhalf uur.

 

Voorlopige resultaten van meta-analyse naar frontale alfa asymmetrie in depressie

Eind oktober presenteerde Nikita van der Vinne van Synaeda de voorlopige resultaten van een meta-analyse naar frontale alfa asymmetrie in depressie. Dat deed ze op het negentiende congres van de International Pharmaco EEG Society (IPEG). Klik hier voor de samenvatting van het onderzoek (in het Engels).


 

Gezichtenonderzoek

Het Gezichtenonderzoek probeert aan de hand van veranderingen in emotionele verwerking te voorspellen of de ingezette behandeling uiteindelijk tot verbetering van de depressie zal leiden. Bij dit onderzoek moet u twee keer een paar taken doen (waaronder het beoordelen van gezichten en emoties).

De duur per keer is ongeveer een half uur en we proberen de afspraak voor de meting zoveel mogelijk te combineren met uw andere afspraken.
 

Proefpersonen gezocht

Op dit moment zoeken we proefpersonen die vrijwillig willen deelnemen aan zowel het QEEG-onderzoek als het Gezichtenonderzoek. Of u in aanmerking komt voor (één van) de onderzoeken, hangt af van uw persoonlijke situatie. Als u in aanmerking komt, wordt u tijdens de intakefase gevraagd om deel te nemen. U kunt uiteraard ook op eigen initiatief informeren.

Er wordt op dit moment alleen onderzoek verricht voor wetenschappelijke doeleinden. Dit betekent dat uitkomsten nog niet gebruikt kunnen worden voor uw behandeling (hopelijk kunnen we u dit over enige tijd wel aanbieden). Uw bijdrage is van groot belang, om de behandeling van patiënten met een depressie te verbeteren.

Meer informatie
Als u vragen heeft of meer informatie zoekt over het QEEG-onderzoek, kunt u contact opnemen met mevrouw N. van der Vinne, junior onderzoeker (n.van.der.vinne@synaeda.nl). Voor andere en algemene vragen kunt u contact opnemen via info@synaeda.nl.
 

Het ZELF-i onderzoek

Het ZELF-i onderzoek richt zich op patiënten die zich hebben aangemeld voor ambulante behandeling van depressieve klachten. Onderzocht wordt of het doen van zelfmetingen via de mobiele telefoon een positief effect heeft op depressieve klachten, sociaal functioneren, en ervaren zelfregie.

ZELF-i is erop gericht patiënten zo spoedig mogelijk na intake te laten instromen. Zo kan een eventuele wachtperiode optimaal worden benut. Deelnemers aan het ZELF-i onderzoek worden op basis van loting ingedeeld in één van drie groepen: een ZELF-i “Doe” groep, een ZELF-i “Denk” groep, en een vergelijkingsgroep die niet dagelijks, maar met grotere tussenpozen vragen beantwoordt.

Deelnemers aan de twee ZELF-i groepen, Doe en Denk, houden 28 dagen lang vijf keer per dag via een web applicatie (‘app’) op de mobiele telefoon een kort dagboekje bij (ongeveer 2-3 minuten per keer). In de Doe-module ligt de nadruk op het in kaart brengen van stemming en activiteiten. In de Denk-module richten de vragen zich op gevoelens, gedachten en gebeurtenissen.

De ZELF-i deelnemers krijgen over die dagboekjes wekelijks feedback in de vorm van een digitaal rapport. Na de laatste week wordt het eindrapport besproken met één van de onderzoeksassistenten. De deelnemers bepalen zelf of ze dit rapport bespreken met hun (toekomstige) behandelaar.

Alle deelnemers vullen op vaste tijden ook een aantal vragenlijsten in (over de periode van een half jaar).

Dit onderzoek vindt plaats bij Psycho Medisch Centrum Synaeda (locatie Drachten) in samenwerking met het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG).

In Augustus 2018 hebben we het gewenste aantal deelnemers bereikt daarom kunnen er geen nieuwe deelnemers meer aangemeld worden.

Wilt u informatie of heeft u vragen dan kan dat via zelfi@synaeda.nl

 

Downloads